سنگ‌نبشته‌ی داریوش در شوش
ساعت ۱٢:٤۸ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/٦/۱٧   کلمات کلیدی:

سنگ‌نبشته‌ی پارسی باستان معروف به DSe، بنانبشته‌ای متعلق به کاخ داریوش کبیر در شوش است. محتوای این نبشته‌ی ارزشمند، وجوه بسیار جالب توجهی را از منش فردی، اصول درخشان جهان‌داری، و اندیشه‌های مردم‌دارانه‌ی سیاسی داریوش بزرگ به نمایش می‌گذارد و خواننده را با اندیشه‌ و کردار ستایش‌برانگیز و بی‌مانند بزرگ‌ترین پادشاه تاریخ ایران آگاه می‌سازد.
ترجمه‌ی فارسی این سنگ‌نبشته، برپایه‌ی برگردان انگلیسی "رولند کنت" و مقابله با متن پارسی باستان آن فراهم آمده است:

7-1: خدای بزرگ است اهوره مزدا، که این زمین را آفرید، که آن آسمان را آفرید، که شادی را برای انسان آفرید، که داریوش را شاه کرد، یک شاه از [میان] بسیار، یک فرمان‌روا از [میان] بسیار.
14-7: منم داریوش، شاه بزرگ، شاه شاهان، شاه کشورهای دربردارنده‌ی همه‌ی نژادها، شاه در این زمین بزرگ دورکران، پسر ویشتاسپ، یک هخامنشی، یک پارسی، پسر پارسی، یک آریایی، از تبار آریایی.
30-15: داریوش شاه می‌گوید: این‌ها کشورهایی هستند که من، به خواست اهوره مزدا، بیرون از پارس فروگرفته‌ام؛ من بر آنان پادشاه‌ام؛ آنان برای‌ام خراج می‌آورند؛ آن چه را بدانان می‌گویم، همان را می‌کنند؛ قانون من، که آنان را پاس می‌دارد، [چنین است]؛
ماد، ایلام، پارت، هرات، باختر، سغد، خوارزم، زرنگ، آرخوزیا، ستگیدیا، مکران، هند، [سرزمین] سکاهای هوم‌ستا، [سرزمین] سکاهای تیزخود، بابل، آشور، عربیه، مصر، ارمنستان، کاپادوکیه، لودیه، [سرزمین] ایونیه‌ای های کنار دریا و آن سوی دریا، تراکیه، لیبی، اتیوپی، کاریه.
41-30: داریوش شاه می‌گوید: بدکاری‌های بسیاری بود که نیکو ساختم. کشورها در آشوب بودند. یکی، دیگری را می‌زد. سپس به خواست اهوره مزدا چنان کردم که یکی، دیگری را هرگز نزند. [اینک] هر کسی در جایگاه خویش است. قانون من - که [خطاکاران] از آن می‌ترسند - چنان است که توانا، ناتوان را نزند و نکُشد.
49-41: داریوش شاه می‌گوید: دست‌ساخته‌ها (= بناها) ی بسیاری را که پیش‌تر از جایگاه‌شان برون آمده بودند، به خواست اهوره مزدا، در جایگاه خود نهادم. شهرکی به نام [++++]، باروی آن به سبب کهنگی فروریخته بود، [و] پیش از این بازسازی نشده بود، از آن [زمان] تاکنون، پس من باروی دیگری را ساختم.
52-49: داریوش شاه می‌گوید: باشد که اهوره مزدا و دیگر ایزدان، مرا و خاندان مرا، و آن چه را که نبشته‌ام بپاید.